Hội chứng ống cổ tay là tình trạng thường gặp, xảy ra chủ yếu do sự chèn ép dây thần kinh ở ống cổ tay. Hầu hết các trường hợp mắc bệnh không có nguyên nhân hay triệu chứng cụ thể và người bệnh thường chỉ phát hiện khi mức độ chèn ép nặng, dẫn đến đau, tê và ảnh hưởng tới khả năng vận động. Bài viết dưới đây của Omniarch sẽ tổng hợp những thông tin chi tiết về triệu chứng, nguyên nhân và cách điều trị hội chứng ống cổ tay. Hãy cùng theo dõi nhé!

Hội chứng ống cổ tay là gì?

Hội chứng ống cổ tay (hay còn gọi là hội chứng đường hầm cổ tay – Carpal Tunnel Syndrome) là tình trạng dây thần kinh giữa bị chèn ép khi đi ngang qua ống cổ tay. 

Hậu quả của hội chứng là dẫn đến viêm gân cổ tay, làm tê, đau, giảm hoặc mất cảm giác ở tay. Bệnh tiến triển ở giai đoạn nặng có thể gây yếu cơ, teo cơ, hạn chế khả năng vận động của vùng bàn tay thuộc chi phối của dây thần kinh giữa.

Đây là tình trạng bệnh lý chèn ép dây thần kinh ngoại biên thường gặp nhất. Số người mắc hội chứng này đang ngày càng tăng lên do nhu cầu công việc sử dụng nhiều tới độ linh hoạt, tỉ mỉ và lặp đi lặp lại của cổ tay.

Triệu chứng của hội chứng ống cổ tay

Hội chứng ống cổ tay có thể có nhiều triệu chứng khác nhau, được chia làm 2 nhóm biểu biện gồm rối loạn cảm giác và rối loạn vận động.

Rối loạn về cảm giác

Các triệu chứng rối loạn cảm giác thường khó nhận biết do khởi phát chậm và không có chấn thương cụ thể. Chỉ khi mức độ chèn ép nặng ảnh hưởng đến thần kinh, người bệnh mới có cảm giác tê ran ở ngón tay. Các biểu hiện nhẹ thường chỉ xuất hiện vào ban đêm, trong lúc ngủ với tư thế cổ tay cong, gây chèn ép dây thần kinh giữa, bao gồm:

• Tê bì, kiến bò, ngứa ran, đau buốt như kim châm ở vùng chi phối của dây thần kinh giữa (vùng gan tay của ngón cái, ngón trỏ, ngón giữa và một nửa ngón áp út). Trong một số trường hợp, các biểu hiện có thể trên toàn bộ bàn tay.
• Giảm hoặc mất dần cảm giác ở các đầu ngón tay.

Các biểu hiện đau có thể di chuyển lan lên cẳng tay và vai, tăng cường về đêm, gây mất ngủ hoặc khi thực hiện các công việc sử dụng nhiều đến vùng ống cổ tay như lái xe máy, bê vác, gõ phím,…

Rối loạn về vận động

Các triệu chứng rối loạn vận động thường xuất hiện trong giai đoạn muộn của hội chứng. Lúc này, dây thần kinh giữa bị chèn ép nặng nề, dẫn đến những hạn chế về khả năng vận động, phản ứng chậm, teo cơ. Cụ thể:

• Đau cơ, chuột rút.
• Tay yếu, ít lực, khó cầm nắm, bàn tay không còn khéo léo khi thực hiện các hoạt động bình thường như viết, cài cúc áo, sử dụng điện thoại,…
• Phản ứng chậm, mất nhận thức về vị trí của tay trong không gian.
• Chứng teo và yếu cơ đối chiều, chứng dạng ngón tay cái.

Nguyên nhân của hội chứng ống cổ tay

Thống kê cho thấy có đến 70% trường hợp mắc hội chứng ống cổ tay không xác định rõ nguyên nhân. Hội chứng có thể bắt nguồn từ nhiều yếu tố khác nhau gây chèn ép lên dây thần kinh giữa, cụ thể:

• • Quá trình làm việc: Thực hiện các công việc đòi hỏi phải gập cổ tay lặp đi lặp lại trong thời gian dài, gây áp lực lên dây thần kinh giữa như bê vác, đánh máy tính,…
  • Giới tính: Phụ nữ có nguy cơ mắc bệnh cao gấp 3 lần nam giới, do phụ nữ thường có đường hầm ống cổ tay nhỏ hơn.
  • Sau tổn thương cổ tay: Các chấn thương cổ tay như trật khớp, gãy xương, viêm khớp, dây chằng, cường giáp,… có thể làm hẹp không gian trong ống cổ tay, gây chèn ép dây thần kinh.
  • Yếu tố di truyền: Ống cổ tay nhỏ có khả năng di truyền giữa các thế hệ, từ đó làm thu hẹp không gian, khiến cho dây thần kinh giữa dễ bị chèn ép.
  • Thai kỳ: Giai đoạn mang thai có thể làm tăng thể tích ống cổ tay, thường xuất hiện vào giữa và cuối thai kỳ.
  • Thuốc anastrozole: Thuốc điều trị ung thư vú anastrozole (arimidex) cũng có thể làm tăng nguy cơ mắc hội chứng ống cổ tay
  • Các bệnh lý đi kèm như viêm khớp dạng thấp, suy giáp, suy thận, béo phì, bệnh to đầu chi, gout, tiểu đường,..
  • Một số tình trạng khác như mãn kinh, rối loạn tuyến giáp, phù bạch huyết,…

Phương pháp chẩn đoán hội chứng ống cổ tay

Người bệnh khi được chẩn đoán và có phương pháp điều trị hội chứng kịp thời hoàn toàn có thể khỏi bệnh. Để chẩn đoán hội chứng ống cổ tay, bác sĩ sẽ thực hiện khám, đánh giá lâm sàng và cận lâm sàng.

Chẩn đoán lâm sàng

Một người được chẩn đoán mắc hội chứng ống cổ tay khi họ có ít nhất một trong các triệu chứng sau:

• Tê bì cổ tay, bàn tay.
• Đau nhức, có cảm giác kim châm ở khu vực gan bàn tay.
• Giảm hoặc mất cảm giác vùng chi phối của dây thần kinh giữa.
• Yếu cổ tay và bàn tay, ít lực, khó cầm nắm,…

Bên cạnh đó, bác sĩ sẽ thực hiện thêm các nghiệm pháp chẩn đoán lâm sàng để có được những kết luận chính xác hơn. Người bệnh được cho là mắc hội chứng ống cổ tay khi dương tính với ít nhất một trong các nghiệm pháp, bao gồm:

Nghiệm pháp Phalen: Bác sĩ sẽ cho người bệnh gập cổ tay 90 độ trong vòng ít nhất 60 giây. Bệnh nhân có thể mắc hội chứng ống cổ tay nếu xuất hiện và có sự gia tăng các triệu chứng tê, ngứa ran ở ngón tay.

Nghiệm pháp Tinel: Bác sĩ thực hiện gõ vào vùng ống cổ tay (bằng tay hoặc búa phản xạ), nghiệm pháp dương tính nếu xuất hiện cảm giác tê, ngứa ran hoặc đau ở các ngón tay.

 Nghiệm pháp Durkan: Bác sĩ trực tiếp sử dụng ngón cái ấn giữ vào vị trí giữa cổ tay bệnh nhân nhằm làm tăng áp lực lên khu vực ống cổ tay. Bệnh nhân có thể mắc hội chứng nếu có cảm giác tê bì tại khu vực cổ tay tay và đau lan ra các ngón tay khi ấn giữ trên 30 giây.

Chẩn đoán cận lâm sàng

Ngoài các biện pháp chẩn đoán lâm sàng, bác sĩ có thể chỉ định bạn thực hiện các khám nghiệm cận lâm sàng nhằm đánh giá, tiên lượng bệnh và loại trừ một số trường hợp đau do viêm khớp hoặc chấn thương. Các biện pháp cận lâm sàng có thể là:

• Siêu âm cổ tay: Biện pháp này giúp xác định được tình trạng viêm dây thần kinh giữa và chèn ép dây thần kinh dựa trên kích thước thiết diện cắt ngang của dây thần kinh giữa. Kích thước càng lớn thì mức độ viêm càng nặng, từ đó bác sĩ có thể xác định được giai đoạn mắc hội chứng của người bệnh.
• Chụp X-quang cổ tay: Biện pháp này giúp xác định cụ thể nguyên nhân của hội chứng, xem có phải do viêm khớp hoặc chấn thương hay không.
• Điện cơ (EMG) và dẫn truyền thần kinh: Bác sĩ sẽ gắn các điện cực dẫn truyền các tín hiệu điện và ghi lại phản ứng của các cơ ở bàn tay. Kết quả ghi lại có thể cho thấy những bất thường của dây thần kinh giữa và mức độ chuyển động của cơ đối với dòng điện.

Cách phòng ngừa hội chứng ống cổ tay

Để phòng ngừa hội chứng đau cổ tay, bạn cần chú ý thường xuyên nghỉ ngơi, thư giãn, giữ ấm tay và đảm bảo tư thế ngồi đúng.

• Nghỉ ngơi thường xuyên: Dù làm bất kỳ công việc gì, kể cả những việc nhẹ nhàng như đánh máy, chơi đàn,… bạn cũng cần có thời gian nghỉ ngơi 2 – 3 phút sau mỗi 30 – 45 phút làm việc. Trong thời gian nghỉ ngơi, bạn có thể thực hiện các động tác đơn giản như xoay cổ tay, giãn cơ cổ tay để thư giãn và hạn chế áp lực lên dây thần kinh giữa.
• Giữ cổ tay thẳng: Bạn cần giữ cổ tay thẳng trong quá trình làm việc, tránh các động tác gập cổ tay quá nhiều về các hướng để hạn chế tình trạng chèn ép trong đường hầm cổ tay.
• Giữ ấm tay: Là một cách hiệu quả giúp duy trì tuần hoàn máu, tránh sự co giãn đột ngột của cơ và gân, từ đó tăng sự linh hoạt, đồng thời giảm nguy cơ viêm nhiễm. Nếu phải làm việc trong môi trường lạnh, bạn có thể sử dụng găng tay cụt ngón để giữ ấm cho bàn tay và cổ tay.
• Đảm bảo tư thế ngồi đúng: Bạn cần giữ tư thế ngồi thẳng, thoải mái để tránh làm tổn thương dây thần kinh vùng cổ, có khả năng ảnh hưởng gián tiếp đến dây thần kinh giữa vùng cổ tay.

Như vậy, hội chứng ống cổ tay thường không nguy hiểm và có thể chữa khỏi hoàn toàn. Tuy nhiên, nếu tình trạng chèn ép kéo dài, người bệnh có thể gặp phải một số biến chứng như teo cơ, yếu cơ và thậm chí là mất khả năng vận động. Do đó, bạn cần chú ý đến tình trạng của cổ tay, khi có dấu hiệu bất thường thì cần đến gặp bác sĩ để được chẩn đoán và có biện pháp điều trị sớm nhất.