Bàn chân bẹt có nguy hiểm không? Hội chứng bàn chân bẹt không phải là bệnh lý hiếm gặp ở trẻ nhỏ, nhưng ảnh hưởng tới khả năng vận động và sự tự tin của trẻ. Với mục đích phòng ngừa và điều trị sớm, các bậc phụ huynh nên đưa con đi tầm soát để phát hiện và tiếp cận phương pháp điều trị kịp thời ngay khi trẻ từ 3 tuổi trở đi, nếu xuất hiện tình trạng đau, gây cản trở trong sinh hoạt hàng ngày.

Bàn chân bẹt có nguy hiểm không? 

Ở giai đoạn từ 0-3 tuổi, hầu hết trẻ nhỏ đều có bàn chân bẹt nhưng đa phần vòm chân sẽ tự điều chỉnh khi trẻ lớn lên. Nếu sau 3 tuổi mà bàn chân của trẻ vẫn chưa phát triển và hình thành vòm chân, phụ huynh nên có biện pháp can thiệp để phục hồi vòm gan chân cho con. 

Các bậc phụ huynh nên chú ý đến quá trình phát triển của con để có biện pháp điều trị kịp thời. Việc tận dụng giai đoạn vàng điều trị sẽ giúp khung xương bàn chân nhanh chóng phục hồi, hỗ trợ trẻ phát triển toàn diện và khỏe mạnh.

5 biến chứng có thể gặp phải ở người bệnh bàn chân bẹt  

Tình trạng bàn chân bẹt sẽ không đem lại nguy hiểm tức thời cho người bệnh nhưng khi không điều trị kịp thời, bệnh sẽ gây ảnh hưởng đến chức năng và tầm vận động của cơ thể. Dưới đây là 5 biến chứng thường gặp ở người bệnh:

Viêm gân Achilles

Người mắc bàn chân bẹt sẽ cảm thấy căng thẳng ở gót chân khi di chuyển vì đây là nơi kết nối với bắp chân. Lực tác động khi di chuyển sẽ tạo áp lực lên gân và dẫn đến các vết rách nhỏ, gây viêm gân. Trường hợp nặng, viêm gân Achilles sẽ hạn chế các hoạt động di chuyển của người bệnh do các cơn đau nhói khó chịu.

Đau xương khớp

Khi vòm bàn chân bằng phẳng, sự phân bổ lực của cơ thể không còn cân bằng, dẫn đến các khớp phải chịu áp lực lớn hơn và lớp sụn dễ bị mài mòn, xương cọ xát vào nhau, gây đau và viêm.

Ngoài ra, sự mất cân bằng do bàn chân bẹt gây ra còn ảnh hưởng đến dây chằng ở đầu gối và lưng dưới, gây ra các cơn đau co thắt kéo dài và giảm tầm vận động của người bệnh.

Gai gót chân

Khi tình trạng bẹt kéo dài, sẽ khiến bàn chân quay sấp vào trong, gây hiện tượng căng cơ và dây chằng lúc đi lại hoặc đứt gân cơ vùng gan bàn chân. Áp lực này dẫn đến tích tụ canxi và hình thành gai xương, gây ra các vấn đề đau nhức ở vùng gót chân và làm giảm chất lượng cuộc sống của người bệnh.

Cong vẹo cột sống

Khi cơ thể cố gắng tự điều chỉnh tư thế để tạo sự cân bằng, sẽ dễ khiến cột sống bị cong vẹo. Áp lực lên cột sống kéo dài sẽ làm các đốt sống bị lệch, gây ra các vấn đề về cột sống như cong vẹo, đau lưng, thoát vị đĩa đệm.

Ngoài ra, bàn chân bẹt cũng có thể gây căng thẳng cho lưng, cổ và các vùng khác trên cơ thể, khiến bệnh nhân khó giữ thăng bằng và dễ té ngã.

Biến dạng khớp ngón bàn chân 

Tình trạng bàn chân bẹt khiến các ngón chân phải chịu áp lực không đều và gây ma sát quá mức với giày, dép hoặc nền sàn tạo thành các vết chai. Theo thời gian các khớp xương ở ngón chân có thể gây phát triển các biến chứng như:

• Hội chứng Bunion (ngón chân cái bị lệch): Bàn chân sẽ hình thành một u xương ở dưới ngón chân cái và gây ra các cơn đau khi di chuyển, đặc biệt là khi mang giày/dép.
• Ngón chân hình búa: Đây là tình trạng các cơ và gân ở chân bị căng tức gây sưng xương khớp ngón chân, khiến các ngón chân dễ bị đông cứng theo hình dạng con

Giải pháp phục hồi chức năng bàn chân bẹt

Điều trị không phẫu thuật

• Sử dụng thuốc chống viêm không steroid (NSAID): Các loại thuốc như ibuprofen hoặc naproxen có tác dụng giảm viêm và giúp người bệnh hạn chế các cơn đau nhói khó chịu.
• Ngâm chân trong nước ấm với muối Epsom để giúp thư giãn bàn chân, hỗ trợ quá trình tuần hoàn máu tốt.

Vật lý trị liệu

• Thực hiện các bài tập vật lý trị liệu điều trị bàn chân bẹt để kéo giãn gân và tăng sức mạnh cho cơ chày sau, cải thiện tính linh hoạt cho bàn chân.
• Sử dụng giày hoặc miếng lót chỉnh hình để hỗ trợ điều chỉnh vòm chân, hạn chế các ma sát và áp lực lên vòm gan chân.
• Dùng băng dán Kinesio để hỗ trợ nâng đỡ và cố định vòng khớp chân, giảm các cơn đau.
• Massage trị liệu: Các hoạt động massage giúp tăng cường lưu thông máu, giảm căng thẳng và đau nhức ở vùng chân.

Điều trị phẫu thuật

Đối với các trường hợp phương pháp điều trị bảo tồn không đem lại hiệu quả phục hồi hoặc bàn chân có các biến dạng từ các chấn thương cấp tính như gãy xương, đứt gân, bệnh nhân sẽ được cân nhắc hai hình thức phẫu thuật bao gồm:

• Phẫu thuật tái tạo bàn chân: Phẫu thuật này bao gồm các kỹ thuật cắt xương, loại bỏ phần gân tổn thương ở gân chày sau, hợp nhất các khớp và tạo sự liên kết của bàn chân và cẳng chân.
• Phẫu thuật cấy ghép xương: Trường hợp này, các bác sĩ sẽ thực hiện điều chỉnh cấu trúc xương để tạo vòm chân cho bệnh nhân bằng những bộ phận bằng kim loại.

Lưu ý giúp tăng hiệu quả điều trị cho bệnh nhân bàn chân bẹt

Chế độ vận động:

• Thực hiện các bài tập kéo giãn, tăng cường gân và cơ bắp theo hướng dẫn của bác sĩ/chuyên gia.
• Tập đúng bài tập và đúng cử động theo sự hướng dẫn của bác sĩ/chuyên gia điều trị, không tự ý tập luyện tại nhà nhằm làm tình trạng bệnh nặng hơn.
• Sử dụng dụng cụ hỗ trợ: Sử dụng giày hoặc miếng lót chỉnh hình có kích cỡ phù hợp để hỗ trợ nâng đỡ lòng bàn chân, định hình cấu trúc vòm chân.
• Tránh các hoạt động mạnh: Các vận động mạnh như chạy, nhảy có thể gây áp lực lớn lên lòng bàn chân, do đó ưu tiên các hoạt động nhẹ như bơi lội, đi bộ hoặc đạp xe giúp duy trì khả năng vận động và giảm lực tác động lên vùng tổn thương.

Chế độ sinh hoạt:

• Giữ cân nặng ổn định, tránh tăng cân quá mức để giảm áp lực lên bàn chân và các khớp.
• Không lạm dụng thuốc giảm đau, sử dụng đúng theo chỉ định của bác sĩ nhằm tránh bị ảnh hưởng bởi các tác dụng phụ.
• Trong trường hợp phẫu thuật, bệnh nhân cần thường xuyên theo dõi tình trạng vết thương để tránh các trường hợp nhiễm trùng ổ khớp, nhiễm trùng vết mổ.

Chế độ dinh dưỡng:

• Bổ sung nguồn thực phẩm giàu canxi giúp xương chắc khỏe.
• Cung cấp nguồn omega-3 từ các loại cá như cá hồi và các loại cá béo khác để tăng khả năng hấp thụ canxi của cơ thể, bảo vệ xương.
• Tăng cường nguồn thực phẩm từ rau xanh trong bữa ăn hàng ngày để cung cấp nguồn vitamin K ổn định, ngăn ngừa loãng xương.
• Hạn chế thực phẩm chế biến sẵn có nhiều chất béo chuyển hóa và lượng đường cao.
• Không sử dụng nước ngọt có ga, rượu bia hoặc uống nước trà quá nhiều để tránh ảnh hưởng đến khả năng hấp thụ canxi của cơ thể, ngăn cản quá trình tái tạo xương.

Mặc dù bàn chân bẹt không mang đến nguy hiểm tức thời cho người bệnh nhưng gây ra nhiều tác động ảnh hưởng đến hệ cơ xương khớp. Vì thế, bệnh nhân cần được phát hiện và điều trị kịp thời để nhanh chóng phục hồi khả năng vận động, hạn chế các tác động ảnh hưởng đến sức khỏe tinh thần và thể chất.